|
Dopuszczalną chropowatość powierzchni należy określać na rysunkach tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla osiągnięcia żądanych własności użytkowych przedmiotu, i tylko dla tych powierzchni, które tego wymagają.
Do oznaczania chropowatości powierzchni na rysunkach stosuje się trzy znaki, które rysuje się linią cienką. Ich wysokość h powinna być w przybliżeniu równa wysokości cyfr liczb wymiarowych, natomiast wysokość wpisywanych nad i obok tych znaków liter i cyfr powinna wynosić ok. 2/3h.
Znaki chropowatości mają następujące zastosowania:
- znak
bez żadnych opisów tylko w szczególnych przypadkach, głównie w zbiorczych oznaczeniach chropowatości,
- znak
uzupełniony wartością największej dopuszczalnej chropowatości - gdy obojętne jest czy uzyskanie tej chropowatości powierzchni odbędzie się przez zdjęcie warstwy materiału, czy też bez jej zdjęcia.
- znak
uzupełniony wartością dopuszczalnej chropowatości - gdy uzyskanie tej chropowatości powierzchni musi się odbyć przez zdjęcie warstwy materiału. Jest to znak nakazu usunięcia istniejącego naddatku obróbkowego, np. przez obróbkę skrawaniem.
- znak
bez żadnych opisów - gdy chropowatość powierzchni ma pozostać taka jaką uzyskano w poprzedzającym procesie technologicznym, bez względu na sposób tej poprzedzającej obróbki i wartość liczbową parametru chropowatości,
- znak
z wartością dopuszczalnej chropowatości - gdy uzyskanie tej chropowatości musi się odbyć bez zdjęcia warstwy materiały. Jest to znak zakazu zdejmowania materiału z oznaczonej powierzchni.
Oznaczenie dopuszczalnej chropowatości powierzchni składa się z jednego ze znaków chropowatości i z wpisanej nad nim wartości liczbowej największej dopuszczalnej chropowatości, podawanej w mikrometrach. Wartości liczbowe parametrów Ra (średnie arytmetyczne odchylenie profilu od linii średniej) i Rz (wysokość chropowatości wg dziesięciu punktów profilu) chropowatości zaleca się przyjmować wg tabeli
| Wartości liczbowe parametrów Ra i Rz |
| Ra |
Rz |
klasa |
|
Ra |
Rz |
klasa |
| - |
2000 |
- |
|
- |
8 |
- |
| 400 |
1600 |
- |
|
1,6 |
- |
- |
| 320 |
1250 |
- |
|
1,25 |
6,3 |
7 |
| 250 |
1000 |
- |
|
1 |
5 |
- |
| 200 |
800 |
- |
|
0,8 |
4 |
- |
| 160 |
630 |
- |
|
0,63 |
3,2 |
8 |
| 125 |
500 |
- |
|
0,5 |
2,5 |
- |
| 100 |
400 |
- |
|
0,4 |
2 |
- |
| 80 |
320 |
1 |
|
0,32 |
1,6 |
9 |
| 63 |
250 |
- |
|
0,25 |
1,25 |
- |
| 50 |
200 |
- |
|
0,2 |
1 |
- |
| 40 |
160 |
2 |
|
0,16 |
0,8 |
10 |
| 32 |
125 |
- |
|
0,125 |
0,63 |
- |
| 25 |
100 |
- |
|
0,1 |
0,5 |
- |
| 20 |
80 |
3 |
|
0,08 |
0,4 |
11 |
| 16 |
63 |
- |
|
0,063 |
0,32 |
- |
| 12,5 |
50 |
- |
|
0,05 |
0,25 |
- |
| 10 |
40 |
4 |
|
0,04 |
0,2 |
12 |
| 8 |
32 |
- |
|
0,032 |
0,16 |
- |
| 6,3 |
25 |
- |
|
0,025 |
0,125 |
- |
| 5 |
20 |
5 |
|
0,02 |
0,1 |
13 |
| 4 |
16 |
- |
|
0,016 |
0,08 |
- |
| 3,2 |
12,5 |
- |
|
0,012 |
0,063 |
- |
| 2,5 |
10 |
6 |
|
0,01 |
0,05 |
14 |
| 2 |
- |
- |
|
0,008 |
0,04 |
- |
przy czym gdy podaje się wartość Ra - pisze się tylko samą liczbę, zaś przy podawaniu wartości Rz - symbol ten trzeba wpisać przed liczbą.
Gdy chropowatość powierzchni ma być osiągnięta przy zastosowaniu określonego sposobu obróbki, sposób ten należy podać słownie nad dodatkową linią znaku chropowatości.
|